Trong bối cảnh chuyển đổi số ngành xây dựng ngày càng mạnh mẽ như hiện nay thì những giải pháp quản lý hiệu quả và bền vững hơn sẽ được chú trọng. BIM không chỉ hỗ trợ thiết kế, thi công mà còn góp phần tối ưu tài nguyên, tiết kiệm năng lượng và nâng cao hiệu quả vận hành công trình. Vậy BIM đóng vai trò như thế nào trong xu hướng phát triển bền vững hiện nay?
1. BIM và vai trò đối với ngành xây dựng
BIM (Building Information Modeling) - là mô hình thông tin công trình xây dựng. Bạn có thể hiểu đơn giản BIM phương pháp ứng dụng công nghệ số để tạo lập, quản lý và khai thác các thông tin liên quan trên mô hình số. Khác với phương pháp thiết kế truyền thống chủ yếu dựa trên các bản vẽ riêng lẻ, BIM tích hợp hình học và các thông tin cần thiết của công trình vào một hệ thống dữ liệu có tính liên kết.
Thông qua mô hình BIM, các bên tham gia dự án có thể phối hợp với nhau trên cơ sở thông tin thống nhất. Các bộ phận có thể kiểm tra thiết kế, trao đổi dữ liệu, phát hiện những điểm không phù hợp giữa các hệ thống và điều chỉnh phương án trước khi triển khai thi công thực tế.
Bên cạnh đó, BIM còn hỗ trợ phân tích dữ liệu để phục vụ quá trình ra quyết định giúp chủ đầu tư và đơn vị thiết kế có cơ sở lựa chọn phương án vừa đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, công năng và chi phí, vừa hạn chế những tác động tiêu cực đến môi trường.
Hiệu quả của BIM không chỉ phụ thuộc vào phần mềm mà còn liên quan đến chất lượng dữ liệu, quy trình phối hợp và năng lực nhân sự. Chẳng hạn, nếu thông tin vật liệu, kích thước hoặc thông số kỹ thuật trong mô hình không chính xác, kết quả bóc tách khối lượng và dự toán cũng có thể sai lệch. Tương tự, nếu các bộ môn không cập nhật mô hình thường xuyên hoặc thiếu quy trình phối hợp thống nhất, những xung đột thiết kế vẫn có thể xảy ra dù dự án đã triển khai BIM.
2. Xu hướng phát triển bền vững trong xây dựng
Phát triển bền vững trong ngành xây dựng là định hướng cân bằng giữa ba yếu tố kinh tế, môi trường và hiệu quả vận hành công trình. Vì vậy, doanh nghiệp cần chú trọng quản lý, sử dụng tài nguyên hợp lý và kiểm soát tác động môi trường trong suốt vòng đời dự án, từ thiết kế, thi công đến vận hành.
Ngành xây dựng tiêu thụ lượng lớn tài nguyên, vật liệu và năng lượng, đồng thời phát sinh chất thải trong quá trình triển khai dự án. Do đó, việc lựa chọn vật liệu phù hợp, kiểm soát khối lượng sử dụng, hạn chế hao hụt và nâng cao hiệu suất năng lượng là những yêu cầu quan trọng hướng đến mục tiêu phát triển bền vững.
BIM là một trong những công cụ hỗ trợ thực hiện mục tiêu này thông qua khả năng mô phỏng và phân tích dữ liệu công trình. Cụ thể, BIM hỗ trợ mô phỏng tiêu thụ năng lượng, phân tích vật liệu, kiểm tra xung đột kỹ thuật, bóc tách khối lượng và đánh giá các phương án thiết kế. Nhờ đó, các bên tham gia dự án có thêm cơ sở để lựa chọn giải pháp phù hợp, hạn chế lãng phí tài nguyên và nâng cao hiệu quả sử dụng công trình.
3. Vai trò của BIM trong việc nâng cao tính bền vững của công trình xây dựng
3.1. Ứng dụng BIM trong giai đoạn thiết kế công trình
Giai đoạn thiết kế, BIM được ứng dụng để xây dựng mô hình 3D, tích hợp thông tin kiến trúc, kết cấu và hệ thống cơ điện (MEP). Các bên tham gia có thể phối hợp mô hình, kiểm tra xung đột và điều chỉnh phương án thiết kế trước khi triển khai thi công.
Bên cạnh đó, khi kết hợp với các công cụ phân tích chuyên dụng, mô hình BIM có thể được sử dụng để mô phỏng mức tiêu thụ năng lượng, đánh giá ánh sáng tự nhiên, thông gió và hiệu quả sử dụng vật liệu. Những dữ liệu này hỗ trợ nhóm thiết kế lựa chọn phương án phù hợp với các tiêu chí công trình xanh như LEED (Leadership in Energy and Environmental Design).
3.2. Nâng cao độ chính xác của mô hình công trình
Trong thực tế, một công trình thường bao gồm nhiều hệ thống như kiến trúc, kết cấu, điện, cấp thoát nước, điều hòa không khí và thông gió. Nếu các hệ thống này được thiết kế độc lập mà không phối hợp chặt chẽ, có thể xảy ra những xung đột, gây khó khan khi thi công và phát sinh chi phí sửa chữa.
Với BIM, mô hình có thể phối hợp để kiểm tra xung đột. Khi phát hiện những vị trí không phù hợp, nhóm thiết kế có thể trao đổi và thống nhất phương án điều chỉnh trước khi thi công. Điều này giúp nâng cao độ chính xác trong quá trình triển khai dự án và giảm thiểu rủi ro do sai lệch giữa thiết kế với thực tế.
3.3. Hỗ trợ lựa chọn vật liệu xây dựng bền vững
Vật liệu xây dựng là yếu tố có ảnh hưởng lớn đến chi phí đầu tư, chất lượng, tuổi thọ và mức độ tác động đến môi trường của công trình. Quá trình sản xuất, vận chuyển, thi công và xử lý vật liệu sau khi hết vòng đời đều có thể tiêu tốn năng lượng và phát sinh chất thải. Vì vậy, việc lựa chọn vật liệu phù hợp là một trong những nội dung quan trọng khi hướng đến xây dựng bền vững
Khi đó, việc kết hợp BIM với lựa chọn vật liệu bền vững giúp doanh nghiệp sử dụng tài nguyên hợp lý hơn, hạn chế tác động môi trường và nâng cao hiệu quả kinh tế trong suốt vòng đời công trình.
3.4. Ứng dụng BIM trong giai đoạn thi công
Giai đoạn thi công, BIM giúp doanh nghiệp tăng cường khả năng phối hợp giữa các bộ phận thiết kế, nhà thầu, đơn vị cung ứng vật liệu và đội ngũ quản lý công trường. Các thông tin được tập trung trong mô hình hỗ trợ những người tham gia dự án nêu rõ yêu cầu kỹ thuật, vị trí lắp đặt, khối lượng công việc và mối quan hệ giữa các hạng mục.
Thông qua việc kết hợp BIM với quản lý tiến độ, doanh nghiệp có thể mô phỏng trình tự thi công theo thời gian, từ đó xác định sự liên kết giữa các công việc và hạn chế tình trạng thi công chồng chéo. Khi được hết hợp với dữ liệu chi phí, BIM còn hỗ trợ kiểm soát khối lượng và dự toán, giúp người quản lý theo dõi tốt hơn việc sử dụng nguồn lực.
3.5. Giảm thiểu lãng phí vật liệu xây dựng
Lãng phí vật liệu là một vấn đề xuất phát từ việc tính toán khối lượng chưa chính xác, thay đổi thiết kế trong quá trình thi công, bảo quản vật liệu không đúng cách hoặc sai sót khi triển khai các hạng mục. BIM sẽ hỗ trợ giải quyết vấn đề này thông qua khả năng quản lý thông tin và tính toán khối lượng vật liệu dựa trên mô hình công trình giúp các doanh nghiệp xác định khối lượng của nhiều hạng mục, từ đó lập kế hoạch mua sắm và cung ứng vật tư sát với nhu cầu thực tế hơn.
Ngoài việc giảm lượng vật liệu dư thừa, BIM còn giúp hạn chế chất thải phát sinh do sai sót thiết kế và thi công. Điều này góp phần giảm chi phí xử lý chất thải, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và hạn chế tác động đến môi trường.
3.6. Rút ngắn thời gian thi công và nâng cao hiệu quả phối hợp.
Vai trò của BIM không kết thúc khi công trình được bàn giao. Trong giai đoạn vận hành, mô hình có thể lưu trữ thông tin về cấu kiện, thiết bị và hệ thống kỹ thuật phục vụ quản lý, bảo trì.
3.7. Hỗ trợ công tác bảo trì và quản lý công trình trong tương lai
Vai trò của BIM không kết thúc khi công trình được hoàn thành và bàn giao. Trong giai đoạn vận hành, các tòa nhà và công trình hạ tầng vẫn cần được kiểm tra, bảo dưỡng, sửa chữa và thay thế thiết bị để duy trì khả năng hoạt động ổn định
Mô hình BIM có thể lưu trữ hoặc liên kết các thông tin cần thiết về cấu kiện, thiết bị và hệ thống kỹ thuật của công trình. Khi được cập nhật đầy đủ trong quá trình xây dựng và bàn giao, dữ liệu này giúp đơn vị quản lý dễ dàng tra cứu thông tin phục vụ công tác vận hành, bảo trì và sửa chữa.
4. Nên học BIM ở đâu để đáp ứng xu hướng phát triển bền vững?
Trong bối cảnh ngành xây dựng ngày càng chú trọng đến hiệu quả đầu tư, tiết kiệm tài nguyên và giảm tác động đến môi trường, việc ứng dụng BIM không chỉ là giải pháp công nghệ mà còn là phương pháp quản lý dự án hiện đại hướng đến phát triển bền vững.
Khóa học quản trị BIM các dự án ngành xây dựng tại Point Edu sẽ giúp bạn đi từ cơ bản đến chi tiết khái niệm về BIM để từng bước làm chủ kỹ năng, quy tình và phương pháp quản lý thông tin công trình, đáp ứng nhu cầu học tập, làm việc chuyển đổi số của doanh nghiệp, cá nhân và định hướng phát triển cùng ngành xây dựng.
Point Edu sẽ luôn đồng hành cùng bạn trên hành trình nâng cao kỹ năng và phát triển hơn nữa trong sự nghiệp trong ngành xây dựng.
Liên hệ ngay qua số hotline (SMS/Zalo): 0911 255 138 để được hỗ trợ tư vấn lộ trình chi tiết.